"शिक्षा धनं सर्वधन प्रधानम्" अर्थात् शिक्षा सबै धनहरू भन्दा श्रेष्ठ धन हो। बालबालिकाहरू देशका कर्णधार र भविष्यका निर्माता हुन्। उनीहरूको सही जग बसाल्न र एउटा असल नागरिक बनाउन विद्यालय शिक्षाको भूमिका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ। विद्यालय केवल अक्षर चिन्न र अंक गन्न सिकाउने ठाउँ मात्र होइन, यो त जीवन जिउने कला सिकाउने पाठशाला हो।

बालबालिकाहरूका लागि विद्यालय शिक्षा किन आवश्यक छ भन्ने कुरालाई निम्नलिखित बुँदाहरूबाट प्रष्ट पार्न सकिन्छ:
१. सर्वाङ्गीण विकास (Physical and Mental Development)विद्यालयले बालबालिकाको बौद्धिक, शारीरिक, मानसिक र संवेगात्मक विकासमा मद्दत गर्छ।बौद्धिक विकास: कक्षाकोठामा हुने पढाइ, तर्क र छलफलले बालबालिकाको सोच्ने र निर्णय गर्ने क्षमता बढाउँछ।शारीरिक विकास: विद्यालयमा हुने खेलकुद र अतिरिक्त क्रियाकलापले उनीहरूलाई शारीरिक रूपमा तन्दुरुस्त राख्छ।
२. सामाजिकीकरण र अनुशासन (Socialization and Discipline)घरपछि बालबालिकाले समाजको पहिलो अनुभव विद्यालयमा गर्छन्।मेलमिलापको भावना: विभिन्न पृष्ठभूमि, जातजाति र समुदायका साथीहरूसँग सँगै पढ्दा उनीहरूमा विनाभेदभाव सँगै बस्ने र सहकार्य गर्ने भावनाको विकास हुन्छ।अनुशासन: समयको पालना गर्नु, शिक्षक र अग्रजको आदर गर्नु तथा नियमहरूको पालना गर्नु जस्ता आधारभूत बैशालु गुणहरू बालबालिकाले विद्यालयबाटै सिक्छन्।
३. आत्मनिर्भरता र भविष्यको आधार (Self-Reliance and Future Foundation)शिक्षाले बालबालिकालाई भविष्यमा आफ्नो खुट्टामा उभिन सक्ने बनाउँछ।रोजगारीको अवसर: विद्यालय शिक्षाले उच्च शिक्षा र रोजगारीका विभिन्न अवसरहरूको ढोका खोल्छ।जीवनोपयोगी सीप: समस्या समाधान गर्ने क्षमता, सञ्चार सीप (Communication Skills) र प्रविधिको ज्ञान बालबालिकाले विद्यालयमै प्राप्त गर्छन्।विद्यालय शिक्षाका मुख्य स्तम्भहरू:स्तम्भविकास हुने पक्षज्ञान (Knowledge)विज्ञान, गणित, भाषा र भूगोल जस्ता विषयहरूको आधारभूत ज्ञान।चरित्र (Character)नैतिकता, इमानदारिता र समाजप्रतिको जिम्मेवारीबोध।सिर्जनशीलता (Creativity)चित्रकला, संगीत, लेखन र नयाँ कुराको खोजी गर्ने क्षमता।
४. सही र गलत छुट्याउने क्षमता (Moral Education)विद्यालयले बालबालिकालाई नैतिक शिक्षा प्रदान गर्छ। यसले उनीहरूलाई समाजमा के सही हो र के गलत हो भनी छुट्याउन सक्ने विवेक दिन्छ। अन्धविश्वास, कुरीति र खराब संगतबाट टाढा रहेर एउटा जिम्मेवार नागरिक बन्न शिक्षाले नै प्रेरित गर्छ।
५. राष्ट्र निर्माणमा योगदानआजका बालबालिकाहरू नै भोलिका डाक्टर, इन्जिनियर, शिक्षक, नेता र प्रशासक हुन्। देशको आर्थिक र सामाजिक विकासका लागि शिक्षित जनशक्तिको आवश्यकता पर्छ। विद्यालय शिक्षाले नै देशलाई चाहिने दक्ष र सचेत नागरिक तयार पार्छ।

निष्कर्ष:
विद्यालय शिक्षा बालबालिकाको नैसर्गिक अधिकार हो। शिक्षाको अभावमा बालबालिकाको भविष्य मात्र होइन, सिंगो देशको भविष्य नै अन्धकार बन्छ। त्यसैले, हरेक बालबालिकालाई विद्यालयसम्म पुर्‍याउनु र उनीहरूलाई गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्नु परिवार, समाज र राज्यको साझा दायित्व हो।